"Ik visualiseerde mijn race, steeds opnieuw. Ik wilde in 2000 als eerste zwemmer op de 100 meter vrije slag de grens van 48 seconden doorbreken."
— Pieter van den Hoogeband over het winnen van Olympisch goud op de 100 meter in Sydney in 2000 (NRC, 7 juli 2012)

Imagery

De kans is groot dat je imagery al gebruikt, zonder dat je je daarvan bewust bent. Vlak voordat je opnieuw moet presteren, denk je bijvoorbeeld terug aan een goede wedstrijd in het afgelopen seizoen. Dat geeft zelfvertrouwen.

Er zijn allerlei termen voor imagery. Verbeelding, visualisatie, mentaal representeren... Ze betekenen allemaal hetzelfde: het gebruik maken van mentale oefeningen om technische, tactische en mentale vaardigheden te verbeteren.


Imagery is het meest effectief als je je de actie of situatie zo gedetailleerd mogelijk voorstelt. Met gebruik van al je zintuigen: wat zie je, wat ruik je, wat hoor je, wat voel je, wat proef je? Dat lukt het beste als je je vooraf eerst goed ontspant. Je hoofd moet leeg zijn om je te kunnen focussen op de visualisatie.

Afhankelijk van het doel dat je wilt bereiken en de sport die je beoefent zul je de oefeningen naar eigen behoefte kunnen combineren. Individuele sporten, zoals atletiek, schaatsen of zwemmen vragen om een andere benadering dan een contactsport als judo of sporten waarbij je veel met je tegenstander interacteert, zoals tennis en schermen. En voor teamsporten als voetbal, hockey of volleybal zijn er ook specifieke oefeningen.

Hoe train je visualisatie?

Techniek, kracht en uithoudingsvermogen moet je fysiek blijven trainen om beter te worden. Bij mentale training is dat net zo. Af en toe luisteren naar een geleide visualisatieoefening is ongetwijfeld prettig, maar niet effectief. Hoe vaker je oefent met imagery, hoe beter je er in wordt en hoe meer effect het heeft op je prestaties. De volgende tips kunnen je daarbij helpen:

 

Epke Zonderland

Turner Epke Zonderland maakt gebruik van imagery, zelfs tot vlak voordat hij zijn gouden rekstokoefening deed tijdens de Olympische Spelen van Londen (2012). In De Wereld Leert Door bespreekt hoogleraar neuromechanica Prof. Bert Otten hoe belangrijk visualisatie is voor het kunnen uitvoeren van moeilijke vluchtelementen.